89
54 MAPHEI VEGII DE FOELICITATE
populorum odia, si labefactatur postea eorum status, atque de¬
solatur? Quanta ista quamque optanda imperia, cum quibus & serui¬
tutem pessimam degant? subiecti tantis perturbationibus, tantis in¬
sidijs, subiecti ipsis etiam quos sibi subiecerunt, constrictiqua¬
si quibusdam regni compedibus. clausi intra arces, quasi ma¬
gni alicuius criminis rei. coartati instar ferarum, exclusi ab
omni quam foris capitur recreatione, priuati libertate, quod est tam
dulce, & omnibus optabile bonum, non hominibus modo, sed
caeteris insuper quibuscunque animantibus, cuius priuatione quid
est quod tristius, aut infoelicius contingere possit? PAL. Non
credis Charon, bonos aliquos mitisque & moderatae naturae
tyrannos esse? CHA. Immo multos credo, sed tanta est libido
dominandi, tantus ardor, tanta nescio quam pestis ingenita, ut quos
semel inuaserit, sint summa quamuis bonitate praestantes, adeo illi
ciat eos, illiciensque deprauet, ut uita potius quam imperio quod
iam occupauerunt, carere possint. ad quod uel conseruandum,
uel amplificandum contendunt, unguibus dentibusque. Ac pro¬
pterea nemo est tam bonus tyrannus, cui conseruationis, am¬
plificationisque suae gratia multis non magnas inferre iniuri¬
as, atque ab eis illatas non plurimum timere, plurimasue pati an¬
xietates contingat. PAL. Miror cur tantis in malis quam plane ita
ut narrasti, uera esse puto, appetant tantopere mortales impe¬
rium, nisi id fortasse faciant cupidine honoris & gloriae. quod
nimirum tam praestans atque excellens bonum, tolerabiliores red¬
dit tantas quas modo exposuisti miserias. Dulce quippe est
mandare alijs, praeferri omnibus, eminere praecellere, uenerari, time¬
ri, supplicari, exorari, adsurgi sibi, uia decedi, inclinari cerui¬
cem, inflecti genua, audire laudes suas, & rerum a se bene ge¬
starum decantationes. quam quum & diuina numina plurimum
capiant, facile intelligi potest, quantum ex his quoque mortalium
mentes capiantur. CHA. Quae tantum capere potest tyrannos ulli¬
us honoris aut glorię exhibitio, qui se certo inuisos omnibus esse
sciunt, a quibus si laudentur, si audiatur sibi, adsurgatur atque incur¬
uetur, intelligunt palam, uel assentationis, uel timoris causa¬
secundum fieri. quare non est ita dulcis ut putas, huiusmodi hono¬
ris