95
PRAEFATIO IN. LABYRIN¬
THVM MEDICORVM ERRANTIVM
DOCTORIS THEOPHRASTI
PARACELSI.
QVIA error in qualibet re periculosus est, & is qui errat, iam huc
iam illuc tendit, nusquam erroris terminum aut finem inuenit, nec
quorsum denique pergat, scire potest, requeritur & necesse est, ut ab
alio educatur, qui uiam rectam exeundi cognoscat, is qui in errore
est. Qui autem errare & deuiare incipit, ille quoque admonitore
opus habet, ut sic periculum cauere discat. Sic olim medicinae ars in errorem ducta
est, in quo hactenus semper uersatur, & non ideò fallax & incerta quaedam opinio,
certa scientia dici meretur. Et quare de scientia ac opinione sermo incidit, dicen¬
dum puto, quod scire & intelligere, est rem uerè perspectam ac cognitam habere,
eiusque rectae scientiae, quemadmodum & ueritatis, simplex est ratio. Opinari autem
siue errare & scire, dupliciter intelligitur. Quidam enim homines, posteaquam in
errorem ac labyrinthum inciderunt, ita grauiter errant, ut neque monoculum illum
centaurum, neque exitum erroris inueniant, & isti errant supremo errore, ac supre¬
ma ignorantia laborant, quemadmodum caeci, qui planè certi nihil norint. Si igitur
errantes, dum saepius ac diu quaerunt, nihil inueniunt, & dum gnauiter laborant, pa¬
rum proficiunt, tamen nec ad finem labyrinthi perueniunt: sed iam ut in testudinis
testa circum circa ambulant, mox iterum retibus quasi inextricabilibus inuoluti,
sursum deorsum sese tollentes, ac exitum quaerentes, nihil inueniunt. Nam ibi quae¬
runt, ubi nihil est, palpant, quod nusquam est, & inueniunt quod non est. Quidam
uerò ingrediuntur labyrinthum, & usque pergunt, donec ad centrum eius perue¬
niant: ibi demum aspiciunt monoculum horrendum, qui Centaurus appellatur: cuius
& imperio uel tyrannidi potius, statim subijciuntur, & tunc penes monoculatum
eiusque scientiam, omne imperium ac summa rerum omnium est. Hi sic errantes plus
aliquando uident, quàm priores: non tamen plenè uident, sed monoculi solum. Gra¬
uis quidem & periculosus ualde error est, si ars erret: Et in sapientia errare peßi¬
mum est, ac nihil aliud quàm in nocte ac tenebris uersari.
Iam autem negari non potest, quin si sic, ut diximus errant, multum interim
experiantur: parant enim sibi experientiam, hinc illuc circumeundo, & dum sic
A iij
diutina