469
Alijs modò
matratium,
modò gera¬
nium dici¬
tur, praeser¬
tim Zuuin¬
gero.
ALCHEMIAE LIB. I.
Aliquibus cornu eleuatur incuruaturque, vt collum gruis. Ita poterat col¬
lum obtorqueri, vt tandem sursum reflexum alembicum recipiat fistula¬
tum. Nonnullae à tergo tubulum prominentem habent, et queat iniici plus
materiae, si opus sit.
Vsus retortarum est in difficulter scandentibus, vt oleis metallicis &
spiritibus mineralium, &c.
Est & alia ampulia destillatoria ventricosa, cum pluribus rostris pro¬
minentibus, ad aquam potabilem è terris, luto, fimo, &c. exugendam: quam
descripsit Cardanus in lib. I. de rerum varietate. Innititur pedamento ven¬
ter, quod ferrea lamina clauditur, eaque mobili, vt extrahi exucta terra possit.
Sursum exurgit collum figulino operculo clausum. Venter est rostratus &
vastus.
Pelecanus est ampulla circulatoria, ascensui descensuique, atque ita va¬
rio discursui spirituum apta, cuius gratia ansata est canalibus, prope caput
productis, & in latus reflexis, instar pelicani pectus suum fodientis. Venter
inferius grandior est: inde quasi in collum coit, cui caput paruum cum fo¬
ramine impositum est, quanquam etiam in hoc vase mira sit varietas.
In aliquibus fistula sursum porrigitur. Pro eo componuntur vel duae
cucurbitae rectae, minor scilicet inserta matulae, vel matula angustior laxio¬
ri, commissuris glutine obstructis: vel duae retortae, quod nominant bociam
contra bociam, &c. Vel cucurbitae rectae cum alembicis rostratis, ita vt ro¬
stra excipiantur ventribus mutuis perforatis, vel cucurbita cum operculo
sine limbo inuerso. Fit & pixidis forma cum fundo introrsum adacto, &c.
tem globi tres sibi imposiri mutuo, cum fundo tamen pressiore, &c. Fiunt
& globi multiplices ex aere, sibi inserendi mutuis.
Pelecano affines sunt ampullae digestoriae, quae sunt amplae figura
uali cum producta fistula. Quaedam etiam formam dolij, seu orcae habent.
Nec fit, quin hae interdum etiam ad circulandum vsurpentur. Fiunt plęrun¬
que ex cupro stannato, & in medio sunt plicatiles, vt ex duobus ouorum se¬
gmentis constent.
Phiola est ampulla, ex globoso ventre graeile collum in longum pro¬
mittens. Fit interdum tam parua, vt venter non excedat nucem iuglandem
mediocrem. Eius vsus est frequens in arcano lapidis Philosophici, quia aptis¬
sima est Hermeticae signaturae, & ouo philosophico ad laborem circula¬
rem. Ei nonnunquam item accommodatur alembicus, sed cuius exitus sit
fistularis, vel tenue admodum foramen, quanquam & dilatari orificium
colli in phiola possit.
Ampulla recipiens, quae & receptaculum, & ampulla acetaria, est quę
è ventre amplo breue angustumque porrigit collum, & est interdum oblon¬
ga, interdum globosa, aut etiam angularis, &c. In spirituosis rebus for¬
tis & vasta debet esse, formaeque globosae cum collo productiore. Vsus eius
est in