469
DE ENCHERIA.
9
vellus, & similia, vt sit quasi interruptum opus, &c. Ita in descensionibus,
catinus respondet catino, &c.
CAPVT VI
De fornacum dispositione.
Fornax est vas in quo ex igni viuo calor ad materiam accommodatur,
industrieque regitur.
Itaque & distinguitur internis spaciis, & externis ad regendum admi¬
niculis.
Materia eius est, later crudus, vel coctus, qui peculiari luto fornacario
conglutinatur, vel ferrum, cuprumue, aut etiam argilla firma.
Forma externa plaerumque aut quadrata seu quadrilatera est, aut rotun¬
da, idque vel aequaliter ad summum, vel turritim.
Variant fornaces etiam aliàs. Quaedam fixae sunt, quaedam mobiles,
quae extruuntur super tabula firma, ansis suis, circulisue instructa vt transfer¬
ri possint. Nonnullae sunt apertę, nonnullae conclusae, & suo operculo rectę.
Aliae singulares sunt seu simplices, quaedam coniunctae.
Quaelibet fornax simplex distinguitur ferè conisterio, foco, & erga¬
stulo: idque siue actu & reipsa, siue potestate.
Patent autem ad regiones illas aditus quidam, quae ostiola apellant in
foco & conisterio, actu distinctis. Ad ergastulum ferè deorsum via est, non¬
nunquam & à latere: ostiolis autem valuae suae annexae sunt, vel lapideae fo¬
res appositae ad aperiendum & claudendum cùm oportet.
Focus est regio fornacis, in qua caloris fomes & pabulum continetur.
& modò in summo est, modò in medio: nonnunquam etiam in imo, vel ad
latus: interdum conceptaculum materiae totum vndiquaque ambit, vt in
no sit spacio focus & ergasterium. Hic vt flamma perspiret, & à fumis
sit immunis, infumibulis est peruius, siue ad latus obliquè, siue ad sum¬
mum rectà tendentibus canalibus, sicubi illis est opus. Nam cùm aliàs
flamma liberum attingit aërem sine tectorio, non requiruntur. Infumibu¬
la autem fistularum instar sunt, quibus obstruendis inseruiunt coni lutei:
ita & ne intermoriatur flamma, flabellis excitatur, vel aëre per cratem sub¬
eunte, vel follibus à tergo inflantibus, aut ventilabro ventum faciente.
Pabulum igni suppeditatur quâ apertus est focus. Nonnunquam à latere
canales crassi, aut turriculae, carbonibus repletae subinde praestant alimen¬
tum: interdum fistula per medium demissa est.
Si ignis candelarum vsurpatur, candelabrum triplex aut quadruplex
foci pauimento affigitur: sed & focus à sole, fimo, vapore, &c. incendi po¬
test.
Conisterium est regio fornacis, qua cineres excipiuntur, & actu di¬
stinctum,
d 2