469
20
ALCHEMIAE LIB. I.
illa rotunda, in qua saxum aluminosum excoquitur (nam non tantum inspis¬
sandi gratia habentur, sed & extrahendi per decoctionem) supponitur ei fo¬
cus muratus iuxta formam cortinae, super quo recumbit, vel etiam vnà su¬
stentatur iugis & tignis, à quibus vnci dependentes inserti sunt ansis suis, in
cortinae fundo extantibus, vel etiam comprehendunt ipsam foris, vt in sali¬
nis videre est. Compensantur cortinae ahenis seu foco inclusis, seu admo¬
tis suspensisque, siue etiam tripodi innitentibus, &c.
Quod de vase duplici obiter adiectum fuit, non planè idem intelligendum est.
Veterum enim diploma absque destillatione fuit, coctione duntaxat constans, quasi
esset balneum absque alembico, ita vt locum cucurbitae obtineat, modo cucurbita ob¬
structa quouis commodo operculo, aut etiam alembico caeco, modò olla, aut lebes seu
sartago, aut vitrea concha, aut cantharus metallicus, qui locatur in ahenum aqua
calida plenum, & vndiquaque operculo aereo clausum, relicto saltem in medio fora¬
mine, per quod vas emineat, vel etiam quo imponatur lebes. Marinus ad murum di¬
sponit ita vt ex superiore eius parte tubulus prodeat, ex suo vase aquam calentem
assiduò destillans in ahenum, ex cuius operculo infundibulum existat. Vas autem
illud incalescit eodem igni, admisso eius halitu per tubum fictilem in imo circa focum
dispositum. Est & inter ministrum & ahenum paries, ne laedatur feruore ignis. Vi¬
de. Mesuen in antidotario comm. de oleis, &c.
Si catinus impletur cineribus, vel arena vel farina laterum, scoriis tritis
scobe ferri aut similibus, eadem potest esse fornacis dispositio, idque ad ascen¬
sum & descensum, mutatis quae oportet. Nonnunquam tamen focus & co¬
nisterium sunt invno spacio parietibus in quadratam formam è latere ad de¬
cem digitos constructis. Inde insternitur lamina ferrea, & circumducitur tur¬
ricula rotunda sine catino. Nam pro catino ipsa est, & cineribus impletur ad
digitos duodecim, vel altitudinem iustam, potestque illud ergasterium qua¬
tuor aut etiam pluravasa capere. Fumarij canales à foco obliquè educuntur.
Figuli compendium faciunt in fornacibus mobilibus irium partium, quarum
inferior est focus cum ostiolo, & fumarijs, media ergasterium, seu catinus planus
capax materiae, cui imponitur pileus acuminatus cum limbo reflexo & rostro. Inter
ergasterium & focum interponitur interdum ferrea lamina, cui insternitur arena
vel cinis ad temperandum calorem.
Quando hae fornaces cum canali carbonario, siue à latere, siue rectà
deorsum per medium ad focum demisso, construuntur: appellantur furni ace¬
się, seu securitatis, quod non opus sit tam sępe pabulum subministrare, quod
ex canali impleto semper suppeditatur, quousque nox integra vel etiam dies na¬
turalis transierit. Sed oportet canalem exactè claudere, ne respiret, & omnes
prunae simul flammam capiant, quod aliquando melius cauemus, post car¬
bones superiore parte expleta arena. Canalis tanta est amplitudo, vt caput
inferi possit, quanquam maior arctiorue pro proportione fornacis fieri que¬
at. Furnum acesię nonnunquam turriculae ad latus foco accommodatę sup¬
plent,