28
ALCHEMIAE
LIB.
I.
ostiolum
ianua
sua.
Ita
fornacula
tam
obscura
cvadit,
vt
tegula
&
catillus
in
ea
nigras
accipiant
maculas.
Sin
iterum
paulatim
addere
calorem
satagis;
operculum
in
summo
remoue
ad
dimidium
vsque,
vt
semipateat.
Aperi
&
ostiolum
superius
se¬
posita
lamella
ante
tegulam.
Si
adhuc
frigidior
est,
quàm
decet,
extrahe
val¬
uulam
semicircularem
quae
posterius
foramen
tegulae
claudebat,
&
repo¬
ne
eam
quae
erat
ante
tegulam
in
ostiolo
superiore.
Si
intensiorem
postulas,
amoue
&
valuulas
laterales
à
tegula.
Sin
adhuc
frigidior
est,
petisque
aestuo¬
siorem,
operculum
in
summo
totum
adime,
&
pro
valuula
in
superiore
o¬
stiolo
substitue
prunam
vnam
atque
alteram,
&
sic
pedetentim
efferuescit
denuò
fornax.
Si
tandem
planè
feruentem
poscis,
tolle
&
inferioris
ostioli
ianuam.
Atque
ita
aestuosa
fieri
potest.
Cum
ignis
in
tenebroso
loco
rectius
agnosci
&
iudicari
possit,
quàm
in
luminoso,
velamenta
nigra
fenestris
debent
appendi.
Haec
dicta
sufficiant
ad
caloris
modum
in
fornarcula
cognoscendum.
Adhuc
Fachsius.
Et
haec
generaliter
inseruiunt
Encheriae.
CAPVT
XV.
De
operationibus
proparasceuasticis,
&
aliâs
quouis
modo
seruientibus
encheresi.
Operationes
manuariae
sunt
duae:
elaboratio
&
exaltatio.
His
omne
opus
chymicum
perficitur
primum.
Sunt
tamen
tum
quaedam
symbolicae,
tum
etiam
è
generalibus
naturae
accersitae,
quibus
ad
benè
operandum
indigemus
seruiliter.
Symbolica
est
probatio,
qua
quid
in
re
sit,
spectamus,
eiusque
praestantiam
&
veritatem
ab
improbo
&
spurio
dignoscimus.
Est
autem
non
vnius
operationis
nomen,
sed
concursu
plu¬
rium
constat,
&
accersit
non
rarò
etiam
physicorum
generalia,
medica,
oeco¬
nomica
&c.
Quanquam
excellat
ea
quae
est
metallicorum,
monetariorum,
aurificum,
&
eorum
qui
ferinas
aquas,
vrinam
aliosque
examinant
liquores.
Eiusmodi
est
&
reductio,
qua
res
mutata
pristinae
restituitur
formae,
estque
item
communis
pluribus
operationibus.
Proparasceuastica
est
mundificatio,
quà
rem
à
sordibus
&
corruptis,
aut
parum
virtutis
habentibus
repurgamus,
vt
quod
praestantissimum
est
tantum
ad
chymiam
admittatur.
Est
&
fractio,
concisio,
tritio,
molitio,
li¬
matura,
extensio,
dilatatio
per
malleum:
est
elixatio,
vstio,
tostio,
ignitio,
i¬
gnitorum
extinctio,
arefactio
in
vmbra,
vel
ad
solem,
vel
intra
chartas,
&c.
Aspersio,
refrigeratio,
subactio,
commistio,
lotio,
infumatio,
illitus,
expoli¬
tio,
densatio,
excretio
per
cribrum,
versio,
obliquatio,
correctio,
&
similes
operae
multae,
quae
proprijs
praecentis
in
chymia
quidem
non
instruuntur,
ei
ta¬