469
38
ALCHEMIAE LIB. I.
procurrere volumus, obstruimus aëris ingressum, & sistitur decursus. Non¬
nulli vitrea infundibula cum epistomiolis sibi fieri curant, &c.
Est & cùm imum foramen non cera, sed charta, vel coacta lana & simi¬
libus obstruitur, posteaque dato foramine subducitur humor, qui oleum est,
si id subsidet, veluti charyophyllaceum, &c. Aqua verò, si innatat, &c.
Hoc Paracelso est separare per tritorium, quod vulgo scribitur pro traie¬
ctorio.
CAPVT XXII.
De separatione per abscessum, in qua primo loco
de Expiratione.
Separatio per abscessum est cùm partes naturarum diuersarum è commi¬
stione abscedunt à se mutuò, & ad regiones distinctas feruntur, absisten¬
tes mutuò.
Est duplex: Discessus & dilutio: Discessus fit cùm penitius vnita calo¬
ris soluentis potissimum efficacia separantur, disceduntque.
Hoc perficitur expiratione, & resolutione commistorum.
Discessus per expirationem est, cùm pars in spiritum attenuata disce¬
dit. Et expiratio tunc nominatur principaliter, cùm in aërem libe¬
rum eleuatur dimittiturque. Quando enim excipitur, destillatio, vel sub¬
limatio nuncupatur, quae operationes nonnunquam etiam pro expiratione
famulantur.
Est autem expiratio in humidis vapidisque.
Diuaporatio, vel [GR] ἐξάτμισις [/GR] , in siccis fumidis seu halabilibus, exhalatio.
Nam spiritum Chymici tam humidum habent, quàm siccum.
Diuaporatio instituitur in aliquo vase, veluti pro rei conditione, olla,
sartagine, cucurbita, &c. Fitque gradibus caloris diuersis. Quae lenta est, ad so¬
lem, vel balneum, vel fimum, &c. Aut etiam vaporarium tricliniorum leui¬
ter absoluitur, nonnunquam aperto vase, aliàs tecto, ita tamen vt opercu¬
lum vno atque altero foramine sit peruium. Violentior etiam cum elixatio¬
ne & ebullitione est.
Nonnunquam cùm ad siccum diuaporare volumus, praecedit violen¬
tior vsque ad crassitiem succulentam. Reliquum humoris vapidi lentè ab¬
sumitur. Non semper autem ad siccitatem peruenimus, sufficitque diua¬
porasse ad absumtionem aquositatis, vt in oleis, & succis, & similibus.
Ea nonnunquam correctoria est, vt in his, quibus spiritus sunt vene¬
nati, vel foetentes, vt viperis, oleo ossium, &c.
Ministrat & sublimationi. Nam res sublimandae quandoque humidos
spiritus habent coniunctos: eos abstrahimus diuaporando, quod vel in sar¬
tagine