469
40
ALCHEMIAE LIB. I.
sorum, & in praestantissimam secundum quamlibet speciem naturam, per
compositionem transformatorum.
Porrò humor ille quo mediante hic discessus efficitur, talis debet esse,
vt substantiae non noceat, sed duntaxat reseret conclusa: & vel extrinsecus
additur, vel rei est congenitus: vt sic per eum in apertum producantur, quae
antè in abstruso naturae sinu latitabant.
Duplex autem est istiusmodi resolutio: Putrefactio, & resolutio per
medicinam.
Putrefactio est misti resolutio per putredinem naturalem in calido
humido.
Humorem enim necesse est vincete terminans siccum, agente calore
externo: quo facto calor connatus cum humido suo substantiali segregatur
à commistis, & homogenian suam seruat consistens seorsim. Itaque si res
putrefacienda humore abundat, comminuta in illo ipso sinitur, & ponitur
ad digestionem fimi vel balnei calidam, foris scilicet adhibito calore humi¬
do: sin ipsa per se humoris parum aut nihil habet (humoris autem actualis)
teritur, & proportionali humore conspergitur, inque suo vase ad putrescen¬
dum locatur. Solet foris in libero aëre, cùm quid putrescit, expirare calor cum
suo humido, nisi quà excipiatur, & consistat. At ars maximè illum seruatum
cupit. Itaque vas claudendum est, eatenus saltem, ne fugiat essentia, quod
uitatur facilius, si calor externus bene regatur, ne excedat. Huius gratia pe¬
culiares ampullae putrefactoriae concinnantur, quae cùm sepultae sint in fi¬
mo, exerunt tamen fistulam, quae recludi occludique possit pro re exigente.
Tempus putrefactionis, seu periodus, vocatur mensis, quod lunae mo¬
tum imitetur, qui in aliquibus est triginta, in aliquibus quadraginta dierum,
qui peculiariter appellatur Philosophicus, quod in artificio philosophici la¬
pidis usurpetur. Sed & pauciores dies mensem istum conficiunt, qui defini¬
ri solent secundum naturam rei, & absolutionem operis. Non enim certus
semper numerus est, cùm & res, & artifex, & ministerium, &c. Sint inaequa¬
lia. Itaque & industriae artificis relinquitur & experientiae. Nonnunquam
non plenaria expectatur putrefactio, sed tanta quanta sufficit: substantiae ve¬
segregatio adiuuatur accessu aliarum operarum.
A mense liquor putrefactionis menstruum nuncupatur, estque vel pro¬
prius humor cuiusque, vel alius analogus, & saepenumerò aqua.
Admonendus tyro est, ne decipiatur [GR] ἀκυρυλογίᾳ [GR] & catachresi autorum, qui
saepe putrefactionem nominant, cùm intelligunt macerationem vel digestionem: &
saepe menstruum, cùm liquorem macerationis.
Est alia putrefactio ambigens inter calcinationem corrosiuam, & putre¬
factionem, vocaturque putrefactio sicca, & philosophica.
Imò à quibus libet nomen habet, cum quibus aliqua ratione consentit, vt su¬
blimatio, separatio elementorum, coctio, solutio, &c.
Fit au¬