469
DE ENCHERIA.
71
Eodem pertinent pinguedinum, & fusorum à feruore concretiones,
quanquam eam comitetur exilis quaedam expiratio.
Nonnullis additur aliquid viscidi, & fixatorij, vt celerius gelascant,
vt ichthyocolla, alumen, & similia, coinciditque glutinatio.
Coagulant & halitus, vaporesque in sublimatione, & destillatione
tem per frigus analogum. Aër tamen vaporosus etiam foris concrescit ad
quoduis frigidum quod alluit, adeò vt in valdè frigidis lapidibus etiam in
pruinam congelascat, vel glaciem.
Alia coagulatio est per coctionem, elixationemque, vt in ouis, albo
culorum, quibusdam resinis, &c.
Alia per fumum, & corrosionem, quomodo coagulatur hydrargyrus
ab aquis fortibus & fumo metallorum, cum qua si incidit fixio philosophi¬
ca, arcanum completur. Fit idem etiam à medicina proiecta.
Cùm verò occiditur hydrargyrus per remistionem cum siccis, appa¬
rens coagulatio est, concurrens cum glutinatione.
Itaque cum coagulatione est fixio ea, quam possis coagulatoriam dice¬
re, cuius nomen in hydrargyro aqua forti coagulato est praecipitatio, qua ita
indurescit per cohobia, praesertim aquis fixatoriis ex alumine, talco, oui al¬
bo, testarum calce, &c. Additis, vt etiam igniri queat.
Tantum de elaboratione. Exaltatio sequitur.
CAPVT LVI.
De Exaltatione, eiusque prima specie, Maturatione.
Exaltatio est operatio qua res affectionibus mutata, ad altiorem sub¬
stantiae & virtutis dignitatem perducitur.
Quanquam itaque incidere possint etiam elaborationes quaedam: tamen
his exaltatio principaliter non constat, sed si quouis modo artificioso res
qualitate, vt subtilitate, calore, puritate, &c. Vel effectis, vel etiam substantia
nobilior redditur, & ad absolutum suae pręstantiae gradum perducitur, exal¬
tatio nuncupatur.
Id autem fieri potest tam in integris, quàm antè elaboratis ad summam
praerogatiuam euehendis. Itaque & excellit elaborationem tantum, quantò
exaltati virtus est eminentior.
Exaltatio est duplex: Maturatio, & Gradatio.
Maturatio est exaltatio è rudi, crudoue ad maturum & perfectum.
Itaque in hac tum res substantiam habens, ex indigesto & immatu¬
ro ratione qualitatum, per coctionem artificiosam absoluitur: tum quae
est in substantiae primordijs, è seminali conceptione ad absolutam perdu¬
citur formam. Vtrumque beneficio caloris determinati, agentis in humidum
dispositum, perficitur.
m
Matura¬