469
DE MAGISTERIIS.
115
Ponderi aucto apponitur diminutum, soletque fieri aurum & argentum le¬
uius iusto, etiam signatum, illaesa signatura: sed hoc non est prae stantius facere. De¬
cipere est, & degraduare. Est & augmentum ponderis imposturae obnoxium: sed
bonis artibus non satis ab abusucaueri potest. Haec scribuntur non sceleratis, sed
viris bonis.
TRACT. I. CAP. X.
De Magisteriis quae fiunt circa propria sensuum, &
primum Tactus.
Dictum de magisteriis qualitatum manifestarum materiam propius at¬
tingentium est: sequitur de his manifestis, quae sunt formaliores: in
quibus potissimum excellunt sensilia propria. Itaque magisterium circa hęc
est, cùm (seu rem spectes, seu vsum) ad praestantiam excellentiorem gradu¬
antur in illis ipsis res suae.
Hoc est Magisterium sensilium propriorum est, cùm res qualitatibus sen¬
silibus propriis exaltantur.
Id fit vel in sensu primo, qui est necessitatis animalium, vel in his qui
sunt melioris gratia.
Sensus primus tactus est. Itaque tactilium qualitatum primarum, quae
sunt, calor, frigus, humiditas, siccitas, magisterium inde existit.
Calorem exaltamus alteratione in reuerberio, cementatione, digestio¬
ne, circulatione, imbibitione & similibus: estque hoc coniunctum cum atte¬
nuatione substantiae, qua partes dispositae ad igneum spiritum adducuntur
propter naturam agentis, passum sibi assimilantis quantum potest. Ita au¬
rum cementatione cum calidis euadit actuosius. Ita veteres multa vstione,
tostione, &c. Praepararunt, vnde aes vstum, & squama ferri vsta, quod fit in¬
ter duas tegulas seu lateres excauatos, constrictosque, & in reuerberio ad
tempus suum locatos. Dioscorides aereos clauos, lamellas, aut scobem, cum
sale, sulphureque alternis sternit, & in fictili crudo spiramentis lutatis, in
furno figuli reuerberante, donec erubescant, cementat, quod alij solo sul¬
phure adiecto, alij aceto, alumine, sulphure, &c. perficiunt.
Plumbi laminae aceto maceratae cementantur, vel cum sulphuris mu¬
tuo strato imponuntur.
Pari ignis ope & terrae, luta, lapides, & similia euadunt calidiora.
Magisterio caliditatis coniunctum plaerumque est & siccitatis, cùm ea¬
dem agens caussa vtramque vim obtineat. Cauendum in eiusmodi est, ne, si
quae spiritus nobiles habent, studio caloris & siccitatis, hi pereant, vt fit in
magnetis ignitione, tostione aromatum, & similium.
Nonnulla macerantur quinta vini essentia, posteaque iterum exiccan¬
tur,
r 3