469
DE MAGISTERIIS.
205
sitas pro adminiculis requisiuit, quae tolluntur per extractiones, sed quae fo¬
ris circumstant, & pro impuritatibus externis habentur, mera substantia
nihilominus suae extractioni relicta, si quidem adhuc est integra. Nam &
essentificata cadunt ad hoc magisterium, si quid in apparatu illis accessit pe¬
regrini, propter quod sunt rectificanda. Inseruiunt huic magisterio potissi¬
mum abstractionum modi; deinde etiam alij, qui illis parum valentibus
substituuntur, veluti excoctiones, abscessus, extractiones, &c.
Illustres in hoc magisterio sunt repurgationes mineralium, vt metal¬
lorum, hydrargyri, salium, &c. Deinde etiam humorum, & his affinium.
Mineralia aut statim nascuntur sua, licet non omninò pura, aut diffusa sunt
per venas, à quibus tamen item abstracta non semper sunt ab omni alieni¬
tate absoluta.
Vtraque emundationis ratio chymici est artificij, (sed propter laborem
officinarum sordidum, à venis abstractio, & elaboratio per seruos administrata
est, & postea excoctoribus alijsque relicta. Sed nihilominus scientia philosopho di¬
gna est, & magna industria, eaque subtilis remansit etiam in probatorum familia.)
De separatione itaque à venis primò praecipiendum est; postea de emun¬
datione.
DE VENIS METALLICIS.
Quibus venis steriles adhaerent minerae, ab his segregantur delectu,
lotionibus, nonnunquam etiam tostionibus & similibus, (sunt enim in prae¬
parando vsitatae, vstio, tostio, crematio, comminutio, lotio, cribratio, discretio, eae¬
que plures vel pauciores, variae quoque pro minerarum diuersitate) quibus sales
volatiles, mercuriales, arsenicales, sulphurei & alij spiritus facilè abscedunt,
quorum tamen praesentia vel vsu praenoscenda est, vel diligenti examine:
quandoquidem elaboratio non parum variat praesentibus, absentibus. Ita
habenda ratio est etiam diuitum, & pauperum. Simul enim eadem fornace
vno igni non excoquuntur, nisi cum diuitum damno, & diuersa requirunt
additamenta, regiminaque ignium. Praeterea vniformisne sit tota, an varia
contineat metalla: multum an parum plumbi, &c. Item refert: sicut & fi¬
xumne insit metallum, seu duritia sua perfectum, an molle & volatile. De¬
bet & furnus ita parari ne vllibi hiet rimis actis, aut quid humidi sentiat à
quo excutitur metallum.
His & similibus diligenter obseruatis, praeparatio instituitur & eli¬
quatio seu excoctio.
Venae diuites, & alioquin mites, si sunt vnius generis, excoquuntur si¬
mul. Durae & intractabiles additamenta fluxuum tritorum, & cum carbo¬
num puluere probè mistorum requirunt; discrepantia tamen, prout magna
vel parua est contumacia. Ita & ignis, & directio operis variat. Metallum di¬
ves nobile, aut mineris mistum acribus, excoquitur in furno clauso vsque
ad