469
Veterum
[GR] ἀποχυλίσ¬
ματα [/GR], Rob,
syrupi, deco¬
cta, sapa, tin¬
ctus, partim
etiam electu¬
aria, &c
Quorum fer¬
mentatione
fit extractum
potentiale.
246
LIB. II. ALCHEMIAE TRACT. II.
TRACT. II. CAP. II.
De essentia, & primùm de succis extractis.
Essentia est extractum simplex, è rebus tota sua natura perfectis produ¬
ctum.
Et nominatur essentia ideo, quòd in elementaribus loculamentis nata
& comprehensa, totius substantialis misturae pars sit perfecta, matura, & es¬
sentiali ratione virtuteque instructa.
Potest fieri ex omni mistorum genere, minerali, vegetali, animali, ma¬
gno cum prouentu.
Ridiculae illae contentiones de forma viui & occisi sunt repudiandae. Cer¬
tum est Chymicum per rhabarbari essentiam non intelligere formam vegetabi¬
lem actumque vitalem, qui interit dum moritur, sed essentiam misti, qua certo mo¬
do est mistum, &c.
Essentia est duplex: succus, & mysterium.
Succus est essentia proximè è corpore consistentia chyliformi ex¬
tracta.
Hinc vicinior magisteriis succus est, & nonnihil corpulentiae secum
vehit, quin si cum mysterio conferatur, corpus dici poterat, cùm non ita
sit elaborata, sed adhuc rudior essentia, & non rarò mysteriorum est mate¬
ria. Habet secum aliquid humidi, plus minus, pro rerum natura. Id autem
cùm sit vaporabile, aut exhalabile, facilè fieri potest, vt succus liquidior
paulatim per digestiones inspissetur, aut concrescat: vnde succus concretus
vel inspissatus nominatur. In mineralibus & affinibus etiam in alkali sui ge¬
neris, hoc est, calcem essentialem abit, quod alieno humore sit contempe¬
ratus.
Si non ad sicitatem cogitur, sed consistentia mellis crassioris relinqui¬
tur, solet VISCVS nuncupari, maximè tamen, si ipsae herbae sint tenacis
lentoris, qualis est in cotyledone, baccis visci querni. semperuiuio, portu¬
laca, &c. Ex animalibus viscositas gluten dicitur: vt taurinum, ichthyocolla,
&c. Nonnunquam idem ex concretis succis recoctis fit, vt vernix, &c. vel
solutis, vt aquae gummatae, &c.
Paracelso viscus non est extractum peculiare, sed quiuis lentor, veluti cùm
in experimentis iubet caseum in viscum praeparari ad excipiendos pulueres. Cum
herbis tamen est quaedam extractio. Nam succus vel decoctum sumitur ad lento¬
rem redactum, abiectis crassamentis, &c.
Caeterum dum succi inspissantur, solent nonnulli frequentius colari,
& adiecto sacharo coagulari cum perspicuitate. Aliquid etiam aluminis in¬
terdum additur, facilioris [GR] πῆξευς [/GR] & coloris lucidioris gratia. Talis inspissa¬
tio lento fit calore. Succi robustiores, etiam ad spissum coquuntur in ahenis,
vel cortinis aut lebetibus cum agitatione assidua, ita tamen vt subsistatur
ante