19
D.
THOMAE
AQVINATIS.
genti
&
auri,
à
quibus
etiam
alia
metalla
extrahuntur,
&
ibi
reperiuntur
coniuncta
cum
Marchasita,
auri
&
argenti.
Ex
quo
nulli
dubium
est,
quòd
si
permitteretur
in
actione
natu¬
rae
ad
tempus
in
aurum
&
argentum
conuerterentur.
Vtrùm
autem
cum
ex
alijs
metallis
fit
aurum,
destruantur
substantia¬
les
formae
aliorum
metallorum,
&
quomodo
hoc
fiat,
tracta¬
bimus
in
tractatu
de
esse
&
essentia
rerum
sensibilium,
ibi
tractabitur
generaliter
quod
sit
veritas.
De
esse
&
transmutatione
metallorum,
&
pri¬
mo
de
ea
quae
fit
per
artificium
CAPVT
IIII.
Transmutatio
etiam
metallorum
fit
&
per
artificium,
vt
esse
vnius
metalli
in
esse
alterius
transmutetur:
Sanè
potest
illa
potentia
deduci
in
actum,
quanquam
Aristoteles
vel
Auicenna
dicant,
sciant
artifices
Alchimiae
nunquam
spe¬
cies
verè
transmutari
posse,
sed
postea
sequi,
nisi
fiat
reductio
in
primam
materiam:
Materia
autem
prima
secundum
quod
dictum
est
omnium
metallorum
propinqua
est
argentum
vi¬
uum,
sed
materia
remota
est
aqua.
Sed
cum
haec
reductio
sit
multum
coniuncta
naturae,
imò
quasi
vtilis
natura
per
artifi¬
cium
adiuuatur,
&
ex
hoc
difficilis,
&
ex
huiusmodi
difficulta¬
te
multi
stulti
facti
sunt,
per
hanc
scientiam
expendentes
iu¬
uentutem
suam,
&
facultates
in
vanum,
seducentes
postea
re¬
ges
&
principes,
&
hoc
adeò
vt
reges
desperando
de
veritate
huius
scientiae,
eam
non
perquirant
nec
scire
appetant,
tot
enim
libri
erronei
totque
fatuitates,
totque
operationum
diuer¬
sitates
ab
istis
ignorantibus
scriptae
sunt,
vt
cum
omnia
tua
operando
per
ipsa
expenderis,
de
scientia
desperando
effectum
minimè
consequeris.
Ego
verò
haec
omnia
considerans,
&
quomodo
reges
habuerant
operatores
subtiles,
&
vix
aut
nunquam
potuerunt
ad
perfectionem
peruenire,
credidi
hanc
scientiam
nihil
fore.
Sed
ad
me
reuersus,
consideraui
libros
C
2
Aristo¬